แนวคำตอบ
      ก. “ การปฏิบัติราชการแทน ” เป็นกรณีที่ผู้ดำรงตำแหน่งยังอยู่ในตำแหน่ง เช่น ในกรมหนึ่งมีอธิบดีอยู่แต่ในการปฎิบัติภารกิจ
อาจมีมากมาย ดังนั้น ในสาระสำคัญของการปฏิบัติหน้าที่ควรดำเนินภารกิจเองแต่ถ้าเป็นเรื่องที่มีระเบียบปฏิบัติชัดเจนอยู่แล้วและ
ไม่ใช่สาระสำคัญ ของการปฏิบัติหน้าที่อาจมอบให้รองฯ ปฏิบัติราชการแทนก็ได้ โดยไม่ต้องเสนอเรื่องขึ้นมาเพื่อขอความเห็นชอบ
หรือให้อธิบดีเป็นผู้สั่งการเอง
         “ การรักษาราชการแทน ” มีข้อพิจารณา 2 กรณี

        กรณีที่ 1 ตำแหน่งของผู้ดำรงตำแหน่งว่างลง เช่น ตำแหน่งอธิบดีว่างลง เช่น กรณีเสียชีวิตหรือถูกโยกย้ายไปดำรง
ตำแหน่งอื่นกะทันหันและยังมิได้มีการแต่งตั้งบุคคลหนึ่งบุคคลหนึ่งบุคคลใดให้มาดำรงตำแหน่งแทน เช่นนี้
จำเป็นต้องมีผู้รักษาราชการแทน
        กรณีที่ 2 ตำแหน่งของผู้ดำรงตำแหน่งมิได้ว่างลง แต่ผู้ดำรงตำแหน่งมิอาจปฏิบัติราชการได้เช่นไปราชการ
ต่างประเทศ ลาป่วยหรือมีเหตุขัดข้องประการอื่นไม่สามารถปฏิบัติราชการได้ต้องมีเจ้าพนักงานผู้อื่น มาปฏิบัติหน้าที่แทน
เรียกว่า การรักษาราชการแทน

         ข. “ กฎ ” และ “ คำสั่งทางปกครอง ”
                            กฎ ตามพ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง นั้น กฎ หมายความว่า พระราชกฤษฎีกา กฎกระทรวง ประการศกระทรวง
ข้อบัญญัติท้องถิ่น ระเบียบข้อบังคับหรือบทบัญญัติอื่นที่มีผลบังคับเป็นการทั่วไปโดยไม่ มุ่งหมายให้ใช้บังคับแก่กฎใดหรือบุคคลใดโดยเฉพาะ
            กฎ คือ นิติกรรมทางปกครองที่มีผลบังคับเป็นการทั่วไปซึ่งมีเกณฑ์ในการพิจารณาที่สำคัญ 2 กรณีดังนี้
                            กรณีแรก บุคคลที่ถูกกฏบังคับให้กระทำการหรือห้ามมิให้กระทำการ ต้องเป็นบุคคลที่ถูกนิยามไว้เป็นประเภท
เช่น กฎ ก.พ. กล่าวถึงข้าราชการพลเรือนโดยทั่วไป
                            กรณีที่สอง บุคคลที่ถูกกฏบังคับให้กระทำการหรือห้ามมิให้บุคคลกระทำการ หรือกรณีกฎอนุญาตให้บุคคลกระทำการ ต้องเป็นกรณีที่ถูกกำหนดไว้อย่างเป็นนามธรรม
ถูกกำหนดไว้อย่างเป็นการทั่วไป โดยมิได้มีการเจาะจงตัวบุคคล มิได้เจาะจงตัวพื้นที่หรือเวลาแต่อย่างใด
เช่น กฏจราจร

        “ คำสั่งทางปกครอง ” ตามพ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง หมายความว่า การใช้อำนาจทางกฎหมาย
ของเจ้าหน้าที่ ที่มีผลเป็นการสร้างนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลในอันที่จะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวนระงับ หรือมีผลกระทบต่อสถานภาพของสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นการถาวรหรือชั่วคราว เช่น การสั่งการ
การอนุญาต การอนุมัติ.....แต่ไม่หมายความรวมถึงกฎ

ข้อ 3. การควบคุมการกระทำทางปกครองคืออะไร แบ่งออกเป็นกี่ประเภทและแต่ละประเภท มีสาระสำคัญ อย่างไร

แนวคำตอบ
       การควบคุมการกระทำทางปกครองคืออะไร แบ่งออกเป็นกี่ประเภทและแต่ละประเภทมีสาระสำคัญอย่างไร

                  การกระทำของฝ่ายปกครองคือการใช้อำนาจทางปกครองของหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐฝ่ายต่าง ๆ ที่เป็นการ
ใช้อำนาจตามกฎหมาย ผลิตผลที่ได้จากกรใช้อำนาจทางปกครองเรียกว่า “ การกระทำทางปกครอง ” ซึ่งได้แก่ นิติกรรมทางปกครองและ ปฏิบัติการทางปกครอง การกระทำทางปกครองนั้น มีพ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง
พ.ศ. 2539 ควบคุมการกระทำทาง ปกครองโดยให้องค์กรของรัฐ เจ้าหน้าที่ของรัฐฝ่ายปกครองควบคุมกันเองใน
ฝ่ายปกครอง โดยเน้นการควบคุมแบบป้องกัน กล่าวคือเป็นการควบคุมก่อนใช้อำนาจปกครอง นอกจากนั้นแล้วการ
ควบคุมการกระทำทางปกครอง โดยองค์กรภายนอกฝ่ายปกครองตามพ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครองฯ เป็นการควบคุม
โดยองค์กรของรัฐฝ่ายตุลาการ เป็นการควบคุมแบบแก้ไข กล่าวคือ เมื่อมีการกระทำทางปกครองเกิดขึ้นแล้ว
และมีการก่อให้เกิดความเสียหายขึ้น การนำข้อเท็จจริง ที่เกิดขึ้นไปฟ้องคดี ยังศาลปกครองเพื่อให้ได้รับการเยียวยา และแก้ไขเพื่อให้การกระทำทางปกครอง เป็นไปโดยสุจริตและยุติธรรม

ในแง่ของการของการควบคุมการกระทำทา งปกครองนั้น ที่นิยมกันมีหลัก ๆ อยู่ 3 วิธี

            วิธีแรก คือ การจำแนกประเภทตามองค์กร คือการควบคุมโดยองค์กรภายใน และการควบคุมโดยองค์กรภายนอก การควบคุมภายใน คือ องค์กรฝ่ายบริหารควบคุมกันเอง เช่น มีการร้องเรียนต่อเจ้าหน้าที่ของรัฐฝ่ายปกครองผู้ที่กระทำ
การที่เป็นเหตุในการร้องเรียน หรือการขอให้ผู้บังคับบัญชาของเจ้าหน้าที่ที่เป็นเหตุในการร้องเรียนได้ตรวจสอบการ
ทำงานของผู้ใต้บังคับบัญชาของตน การควบคุมโดยองค์กรภายนอก ได้แก่ มีการนำเอาข้อพิพาทไปอุทธรณ์ ไปโต้แย้งต่อ
คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ หรือคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาท ซึ่งอยูในฝ่ายบริหาร หรือมีการควบคุมภายนอกโดย
มีการ นำเอาข้อโต้แย้งนั้น ไปฟ้องคดีต่อศาลปกครอง
              วิธีที่สอง คือ การจำแนกตามระยะเวลา คือการควบคุมก่อนการดำเนินการ หรือเรียกว่า การควบคุมแบบป้องกัน และการควบคุมภายหลังการดำเนินการหรือเรียกว่า การควบคุมแบบแก้ไข
             วิธีที่สาม การควบคุมการใช้อำนาจรัฐฝ่ายบริหาร โดยการใช้อำนาจทางการเมือง ทั้งนี้เป็นไปตามบทบัญญัติ
แห่งรัฐธรรมนูญ ได้แก่
            - การควบคุมการใช้อำนาจที่มีปัญหาด้านความชอบด้วยกฎหมาย อาจควบคุมโดยระบบรัฐสภา เช่น การยื่นญัตติ
ยื่นกระทู้ การอภิปราย เป็นต้น
           - การควบคุมการใช้อำนาจที่มีปัญหาด้านความเป็นธรรม ตามรัฐธรรมนูญ บัญญัติให้มี องค์กร ที่เรียกว่า ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา เพื่อทำหน้าที่รับเรื่องการร้องทุกข์ของราษฏร ที่เห็นว่าไม่ได้รับความเป็นธรรมจาก
หน่วยงานของรัฐ
          - การควบคุมการใช้อำนาจที่มีปัญหาด้านการทุจริต หรือประพฤติมิชอบ จะมีองค์กรควบคุมตรวจสอบเรียกว่า “ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ” หรือ ป.ป.ช. ชี้มูลความผิด หรือ ถ้าเป็นด้านการเบิกจ่าย
เงินแผ่นดิน ก็มีคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน มีอำนาจตรวจสอบว่าการเบิกจ่ายเงินดังกล่าวชอบด้วยกฎเกณฑ์
และชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

ข้อ 4. ด.ช.บุญรอดถูกงูกัด นายบุญทิ้งบิดาได้นำไปรักษาที่โรงพยาบาลประจำจังหวัด ซึ่งสังกัดกระทรวงสาธารณสุข แต่การรักษาของแพทย์โรงพยาบาลไม่ถูกต้องทำให้ ด.ช.บุญรอดถึงแก่ความตาย นายบุญทิ้งและนางลำไยบิดาและมารดาทายาจึงฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการรักษาที่ไม่ถูกต้องเป็นเหตุให้บุตรของตนเสียชีวิต ถ้าท่านเป็นผู้พิพากษาศาลปกครองจะรับฟ้องคดีไว้พิจารณาหรือไม่อย่างไร

แนวคำตอบ
หลักกฎหมาย มาตรา 9 พ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครอง ศาลปกครองชั้นต้น มีอำนาจพิพากษาคดีพิพาทเกี่ยวกับ
       1. หน่วยงานทางปกครอง/ เจ้าหน้าที่ของรัฐ
                • กระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย
                • กระทำการโดยไม่สุจริต
                • มีการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม
                • สร้างขั้นตอนโดยไม่จำเป็น
                • สร้างภาระแก่ประชาชนเกินสมควร
                • ใช้ดุลยพินิจโดไม่ชอบ

2. หน่วยงานทางปกครอง / เจ้าหน้าที่ของรัฐ
• ละเลยต่อหน้าที่ตามกฎหมาย
• ปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร

3. การทำละเมิดหรือความผิดอย่างอื่นของหน่วยงานทางปกครอง/เจ้าหน้าที่ของรัฐในการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายหรือคำสั่ง
           การเรียกค่าเสียหายต่อชีวิตจากการกระทำละเมิดเนื่องจากการปฏิบัติหน้าที่ไม่ถูกต้องไม่ใช่เรื่องของการใช้อำนาจ
ตามกฎหมาย ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9 วรรคหนึ่ง ( 3) ถ้าข้าพเจ้าเป็นผู้พิพากษาศาลปกครองจะไม่รับฟ้องคดีไว้พิจารณา
เพราะไม่ใช่คดีปกครอง คดีนี้อยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรม (คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 196/2545)